Beidh athbhreithniú á dhéanamh ar an mhicreashuíomh seo agus nuashonruithe le fáil in 2023/24.

Is féidir go dtiocfaidh comhtholgadh ort ar chúiseanna éagsúla.

Is féidir go dtarlóidh sé:

  • img01
  • img02
  • img03

Cad is comhtholgadh ann?

Is gortú inchinne é comhtholgadh. I ndiaidh duit titim nó do chloigeann a bhualadh a tharlaíonn sé de ghnáth. Is féidir go dtarlóidh sé ag am ar bith agus in áit ar bith: mar shampla le linn spóirt, i gclós na scoile nó fiú sa bhaile. Is féidir leis teacht ort má bhuaileann tú in éadan imreoir eile le linn cluiche peile nó rugbaí nó peil Ghaelach ach is féidir leis teacht ort fosta má thiteann tú de rothar, de bhalla nó de dhréimire nó síos an staighre. Is féidir leis teacht ort má bhuaileann tú do chloigeann i ndiaidh duit léim isteach i linn éadomhain nó titim ar dhromchla crua ar nós coincréite nó oighir.

Ba chóir plé go dáiríre le comhtholgadh i gcónaí, go háirithe má bhuailtear ar an chloigeann thú an dara huair. Má mheastar go bhfuil comhtholgadh ar dhuine ba chóir a rá le múinteoir, tuismitheoir, oiliúnóir nó réiteoir láithreach bonn. Ba chóir don duine a gortaíodh stad den imirt nó cibé rud atá ar bun acu agus gan leanúint ar aghaidh go dtí go bhfuil measúnú déanta ag dochtúir orthu.

Cuimhnigh: In amhras? Glac sos!

Eolaí Póca: Comhtholgadh a aithint

Áis le cuidiú leat comhtholgadh a aithint i bpáistí, daoine óga agus daoine fásta. Amharc ar Eolaí Póca: Comhtholgadh a Aithint™ chomh maith.

Smaoinigh ar an chomhtholgadh má bhíonn ceann amháin nó níos mó ná ceann amháin de na nithe seo a leanas ann: leideanna sofheicthe, comharthaí, airíonna nó meancóga nuair a chuirtear.

Tá sé ríthábhachtach, d’imreoirí agus d’oiliúnóirí, comharthaí agus rioscaí an chomtholgtha a bheith ar eolas againn agus lán chomh tábhachtach daoine óga a bhfuil comharthaí an chomhtholgtha orthu a bhaint den láthair imeartha go dtí go mbeidh biseach orthu. Nuair a bhuailtear duine de na himreoirí nó má thaispeánann siad comharthaí an chomhtholgtha bainim den chluiche iad láithreach bonn. Agus mé féin ag imirt, cuireadh cuid mhór greamanna i mo chloigeann agus ní dheachaigh mé ariamh ar ais isteach sa chluiche i ndiaidh dom mo chloigeann a bhualadh. Tá mé ag teacht go hiomlán leis an teachtaireacht 'IN AMHRAS? GLAC SOS!'.

- Shirley McCay Oiliúnóir Tallann, Aontas Haca Uladh

Léiríonn an taithí atá againn go gcaithfidh oiliúnóirí agus múinteoirí imreoir a bhaint den chluiche nó den traenáil má tá seans ar bith ann gur ghortaigh siad a gcloigeann agus go bhfuil comhtholgadh orthu. Sna cluichí Gaelacha tá samplaí iontacha againn d’oiliúnóirí a rinne an cinneadh ceart agus a bhain imreoir den chluiche, cé gur cluiche tábhachtach a bhí ann. Leas an imreora is tábhachtaí agus tá tús áite aige sin ar an toradh i gcónaí.

- Dr. Eugene Young Stiúrthóir na hOilúna agus Forbairt na gCluichí, CLG Uladh

Aithnítear go soiléir i straitéis Chumann Rugbaí na hÉireann (IRFU) maidir le heolas ar an chomhtholgadh go bhfuil ról ag gach duine. Caithfidh muidne, idir imreoirí, oiliúnóirí, thuismitheoirí agus lucht leanúna, athrú meoin a bheith againn maidir leis an chomhtholgadh. Tá ag éirí leis an straitéis s’againne, agus níos mó daoine ná riamh ag labhairt agus ag smaoineamh faoin chomhtholgadh, agus tá muid sásta a bheith ag obair lenár gcomhghleacaithe in Rugbaí Uladh agus sa Roinn Oideachais ar an mhórcheist seo do gach spórt.

- Dr. Rod McLoughlin Ceannasaí na Seirbhísí Leighis, IRFU

Is féidir go dtiocfaidh comhtholgadh ar dhuine áit ar bith, ó chlós na scoile go páirceanna imeartha. Tá tábhacht mhór ag baint leis na rudaí seo do gach duine: a bheith ábalta comharthaí agus airíonna an chomhtholgtha a aithint, an duine a bhaint den chluiche, an timpiste a chur in iúl do mhúinteoirí, oiliúnóirí nó tuismitheoirí, sos a ghlacadh agus gan dul ar ais chuig an chluiche go dtí go bhfuil cead faighte. Molann Rugbaí Uladh agus Cumann Rugbaí na hÉireann do gach dalta scoile a bheith ar an eolas faoin chomhtholgadh agus sult a bhaint as an spórt, agus mar sin de tá muid thar a bheith sásta tacaíocht a thabhairt don tionscnamh iontach seo, a chuireann comhtholgadh chun tosaigh in oideachas ár bpáistí.

- Dr. Michael Webb Dochtúir na Foirne, Rugbaí Uladh

Má ghortaítear páiste ar an chloigeann agus má léiríonn siad comharthaí an chomhtholgtha, ba chóir iad a bhaint den pháirc agus iad a thabhairt chuig altra nó dochtúir le haghaidh measúnú. Tá sé tábhachtach rioscaí an chomhtholgtha a bheith ar eolas ag páistí, ag a dtuismitheoirí, ag a n-oiliúnóirí agus ag daoine fásta eile atá freagrach astu. Ba mhaith linn uilig go mbeadh slí mhaireachtála shláintiúil ghnóthach ag páistí agus tá sé chomh tábhachtach céanna go ndéanann muid gach beart is gá lena gcoinneáil sábháilte. An teachtaireacht atá ann: comhtholgadh a aithint, imreoirí a bhaint den pháirc agus measúnú leighis a dhéanamh orthu - agus má tá tú in amhras, glac sos.

- Michael O’Neill Bainisteoir Idirnáisiúnta Thuaisceart Éireann